اسد الله معطوفى
782
سنگ مزارها و كتيبه هاى تاريخى گرگان و استرآباد ( فارسى )
در كتابچه نفوس استراباد در همين دوران به اين املاك اربابى سيد ميران اشاره كرده و چنين نوشته است : « ملك سيد ميران اربابى است و خالصه رعيتى از مال آقايان قاجار و ساورى و سادات شهرى . قدرى هم خالصه است . آب مشروب آن از رودخانه شصتكلاته و تعداد نفوسش 310 نفر مىباشد » . در يكى از آخرين اسناد تاريخى دوران قاجار كه قرارنامچهاى متعلق به ربيع الثانى سال 1333 ه است آمده : « . . . آقا محمد جعفر ارباب قريه كلاسنگيان با مالكان قريه سيد ميران در بابا حفر قنات كه پشتههاى آن در اراضى سيد ميران واقع مىشود ، قرار كرده بابت حق الارض يك دانگ متعلق به سيد ميرانىها باشد » . در سه اسناد آخرين مشخص گرديد كه نام سيد ميران بطور قطع از عهد حكومت ناصر الدين شاه ( حدود 200 سال پيش ) بر اين روستا اطلاق مىگرديده است . اما چرا اين نام علت آن مىتواند به دو جهت باشد : 1 - حضور سادات مير ميران و حسينى در منطقه وسيعى در غرب ايالت استراباد از جمله در سيد ميران كه نمونههائى از اسناد مورد نظر ارائه گرديد . 2 - كشتار وسيعى كه بيمارى و با و طاعون در عصر فتحعلى شاه در اين ناحيه از بندرگز ( گز آن زمان ) ، ليوان ، نوكنده تا سيد ميران ، سيد كلاته ( سدن فعلى ) ، استراباد و علىآباد كتول به راه انداخت . در صفحات قبل در صفحات مربوط به امامزاده حبيب الله بندرگز و ليوان از قول سياحان و جهانگردان خارجى مخصوصا بارنز ، نقل قول گرديد كه چگونه اين بيمارى مسرى و اپيدميك بسيارى از مردم شهر استراباد و روستاها را بكام مرگ برد و باعث فرار مردم به ارتفاعات و مناطق كوهستانى و نيز جابجائى تعدادى از روستاها شد . به احتمال زياد اين بيمارى بسيارى از جمعيت انبوه سيد ( سادات ) در منطقه سيد ميران را از بين برد و بازماندگان بعدها اين مكان را « سيدميران » ناميدند ، يعنى جائى كه بسيارى از سيدها مردند . لازم به ذكر است كه در زمان كار منوگرافى ، ميدانى و مردمنگارى نگارنده در اين منطقه از جمله در سيد ميران ، 6 تن از افراد مسن و بومى بيش از 80 سال از قول پدربزرگهاى خويش اين واقعه را نقل كرده و حتى قبور آنها را در كودكى در قبرستان قديمى ده سيد ميران ديده بودند . آنها نقل مىكردند كه جايگاه اصلى روستاى سيد ميران قبل از اين واقعه شوم در حاشيه تپه بلند « گرانكوه » كه « كياخل » هم ناميده مىشد و هماكنون در حاشيه غربى روستا واقع شده ، قرار گرفته بود . پژوهشها و كار ميدانى اين نگارنده همچنين نظرى را تاييد